Modern seracılıkta ve hassas tarımda birçok uzman artık “Bağıl nem değil, VPD’ye bakın” yaklaşımını benimsemektedir.
VPD (Vapor Pressure Deficit), havanın taşıyabileceği maksimum su buharı miktarı ile o anda içerdiği su buharı miktarı arasındaki farktır.
Türkçeye en yaygın şekilde: “Buhar Basıncı Açığı” veya “Buhar Basıncı Noksanlığı” olarak çevrilir.
Meteoroloji ve tarım literatüründe VPD şu şekilde tanımlanır:
VPD = Doygun Buhar Basıncı (es) − Gerçek Buhar Basıncı (ea)
Yani havanın “daha ne kadar su buharı alabilecek kapasitesi kaldığını” gösterir. (Meteoroloji Genel Müdürlüğü)
MGM yayınlarında VPD terimi çok yaygın kullanılmasa da aynı kavram;
- Buhar Basıncı Açığı
- Yoğuşma Noksanlığı
- Doygun Buhar Basıncı ile Gerçek Buhar Basıncı Arasındaki Fark
şeklinde ifade edilmektedir. MGM’nin buharlaşma hesaplamalarında kullanılan (es − ea) farkı doğrudan VPD’nin matematiksel karşılığıdır. (Meteoroloji Genel Müdürlüğü)
MGM’nin veri satış ve sunum sistemi olan MEVBİS üzerinden sıcaklık, nem ve diğer meteorolojik gözlemlere erişilebiliyor. Ancak kamuya açık dokümanlarda VPD’nin hazır bir parametre olarak sunulduğuna dair bilgi bulunmuyor. Genellikle kullanıcılar sıcaklık ve nem verilerini indirip VPD’yi kendileri hesaplıyorlar. (Meteoroloji Genel Müdürlüğü)
VPD’yi MGM verilerinden hesaplayabilirsiniz
VPD hesaplamak için yalnızca: Hava sıcaklığı (°C) ve Bağıl nem (%) verileri yeterlidir.
Bu iki veri MGM’nin:sitesinden temin edilerek aşağıdaki formül ile VPD hesap edilebilir.
VPD =(0,6108*ÜS((17,27*A)/(A+237,3)))*(1-B/100)
A = Hava sıcaklığı (°C)
B = Bağıl nem (%)
VPD neden bağıl nemden daha değerlidir?
Aynı %50 bağıl nem:
- 20°C’de orta derecede kuruluk ifade eder.
- 35°C’de ise çok daha güçlü su çekişi oluşturur.
Bu nedenle bitkinin yaşadığı gerçek stres yalnızca bağıl nemle değil, sıcaklık + nemin birlikte değerlendirilmesiyle oluşan VPD ile daha doğru anlaşılır.
Akılda kalıcı tanım
Bağıl nem = Havada ne kadar nem var?
VPD = Bitki havaya ne kadar su vermek zorunda hissediyor?
Bu nedenle modern seracılıkta ve hassas tarımda birçok uzman artık “Bağıl nem değil, VPD’ye bakın” yaklaşımını benimsemektedir.
Bitki yetiştiricileri ve üreticilerine hazırladığım tarla ve bahçe için pratik yorum ve hesaplanmış VPN değerleri
Agrohomeopati ile Stres yönetimi
Sulama, malçlama ve gölgeleme gibi önlemlerin yanında Agrohomeopati uygulamalarıyla da bitkileri destekleyebiliriz.
VPD değeri 2 kPa’nın üzerine çıkacaksa, “Silicea” homeopatik remedisi ile hazırlayacağınız tedavi suyunu, sulama suyu ile birlikte taç izdüşümünden vererek bitkilerin bu dönemi daha az etkilenerek geçirmesine yardımcı olabilirsiniz.
